In 2017 ‘struikelden’ we over dit apparaat, dat ons intrigeerde en dus mee naar huis ging.
Dit fraaie ding heet Bürosonne. Alhoewel de naam Bürosonne suggereert dat het hier een gezellige lamp betreft, die bedoeld zou zijn om een duister vooroorlogs kantoor te verlichten en op te warmen, is dat niet het geval.
De Bürosonne is namelijk één van de vroegste ‘droog’ kopieermachines die werd ontwikkeld en geproduceerd. Het valt natuurlijk niet uit te sluiten dat het apparaat geëvolueerd is van flinke lamp naar kopieerapparaat en dat Oskar Theuerkorn in een later stadium pas een interessantere toepassing in zijn uitvinding zag, maar een feit is dat hij patent heeft aangevraagd -en heeft gekregen- voor de ‘Bürosonne’ als ‘Lichtkopiergeraetes zum Trocknen von Photokopien’ (27 februari 1942) en het ook als zodanig op de markt bracht. (zie afbeelding van de advertentie)
Dat er in de geschiedenisboeken weinig terug is te vinden over de uitvinding van Oskar Theuerkorn, heeft twee redenen. Ten eerste bevond zijn bedrijf zich op het grondgebied van het toenmalige Nationaalsocialistische Duitsland, wat het zaken doen met buitenlandse partners en investeerders er niet makkelijker op maakte.
Als tweede reden valt te noemen dat er in Amerika en in Nederland in de jaren dertig concurrerende uitvinders ook actief waren met het ontwikkelen van een ‘droog’ kopieerapparaat. Zo ontwikkelden de gebroeders Van der Grinten (oprichters van het huidige Océ) in 1935 al een apparaat dat in staat was om niet-lichtdoorlatende documenten te kopiëren en maakte Chester Carlson op 22 oktober 1938 zijn eerste xerografische afdruk, waarvoor in november 1940 aan hem het octrooi werd toegekend. (Overigens werd zijn kopieersysteem pas een commercieel succes toen het bedrijf Haloid Company in 1947 het octrooi kocht en kopieermachines op de markt bracht die gebruik maakten van zijn uitvinding. Het bedrijf wijzigde later de naam in ‘Xerox’.)
Het moge duidelijk zijn dat de uitvinding van Oskar Theuerkorn de concurrentiestrijd niet heeft gewonnen van Océ en Xerox en dat de produktie ervan beperkt is tot slechts enkele jaren en relatief beperkte aantallen. De lamp die we u hier ziet draagt het produktienummer 4050. Deze Bürosonne is nog voorzien van de originele (fraaie) lamp (E40) en het originele snoer en stekker.
Het houtwerk, de bakelieten schakelaar en de stekkeraansluiting zijn in prima conditie, evenals het reflectieschild en het hitteschild bovenop de Bürosonne. (hij wordt behoorlijk warm en geeft een enorme hoeveelheid licht af, wat wellicht de inspiratie is geweest om het apparaat ‘Bürosonne’ te noemen.
Afmetingen: H55 x 36B x 32D cm
Gewicht:circa 2 kilogram
Herkomst: wij hebben deze ‘Bürosonne’ gevonden in het voormalige Oost Duitsland, niet ver
van Chemnitz, waar de ‘Bürosonne’ destijds werd geproduceerd.
Wattage: 1000 Watt (originele lamp)
